درباره‌ی اکوسیستم استارتاپی ترکیه چه می‌دانید؟ Turkey's Startup Ecosystem Thrives with Government Support and Young Workforce

کارآفرینی یکی از منابع مهم ایجاد شغل، نوآوری و توسعه اقتصادی پایدار در جوامع مختلف است. بنابراین درک این مساله که چرا در سال‌های اخیر کشورهای مختلف توجه ویژه‌ای به ایجاد اکوسیستم کارآفرینی موفق داشته‌اند چندان کار سختی نیست. ترکیه، به عنوان کشوری که در چند دهه‌ی گذشته پیشرفت‌های اقتصادی قابل توجهی داشته است نیز از قافله‌ی سایر کشورها عقب نمانده و چند سالی می‌شود که اکوسیستم استارتاپی ترکیه توانسته به بهترین شکل ممکن رشد کند و پا بگیرد.

شهر زیبای استانبول؛ قلب تپنده‌ی اکوسیستم استارتاپی ترکیه

برای این که یک تصور کلی از وضعیت اکوسیستم استارتاپی ترکیه و شرایط کارآفرینی در این کشور داشته باشید، بد نیست نگاهی به این آمار و ارقام بیاندازید:

• - با چیزی حدود ۸۶۰ بیلیون دلار تولید ناخالص داخلی (GDP)، ترکیه ۱۷ امین اقتصاد بزرگ دنیا و ۶ امین اقتصاد بزرگ در قاره‌ی اروپا به شمار می‌رود.


• - حدود نیمی از مردم کشور زیر ۳۰ سال سن دارند، این یعنی علاوه بر داشتن نیروی کار جوان و متخصص، قشر عظیمی از مردم کشور می‌توانند پذیرندگان آغازین (Early Adopters) محصولات و خدمات استارتاپ‌ها باشند و معمولا با تکنولوژی به راحتی ارتباط برقرار می‌کنند.


• - ۶۶/۸ درصد از مردم کشور از اینترنت استفاده می‌کنند و صنعت موبایل نیز به طور شگرفی رو به رشد است. بیش از ۵۰ درصد از مردم کشور از گوشی‌های موبایل هوشمند استفاده می‌کنند و مردم این کشور فعال‌ترین کاربران در زمینه‌ی خرید اینترنتی و بانکداری موبایلی در جهان به شمار می‌روند.


• - تنها ۷۷۰ مرکز تحقیق و توسعه، ۴۱ مرکز رشد و شتابدهنده، حدود ۵۰ تکنوپارک و ۱۸ NGO فعال در زمینه‌ی کارآفرینی در این کشور وجود دارند.

برای این‌که با اکوسیستم استارتاپی ترکیه آشنا شویم، لازم است اجزای مختلف این اکوسیستم را بشناسیم و به این موضوع بپردازیم که هر یک از این اجزا چه تاثیری در رشد و شکل‌دهی این اکوسیستم داشته‌اند.

دولت و برنامه‌های آن برای حمایت از اکوسیستم استارتاپی ترکیه

سازمان‌های دولتی نقش مهمی را در اکوسیستم استارتاپی ترکیه ایفا می‌کنند و دولت ترکیه نه تنها به خوبی به اهمیت استارتاپ‌ها در رشد و توسعه کشورش واقف است بلکه در این سال‌ها سازمان‌های دولتی قدم‌های بسیار مثبتی را برای تاثیرگذاری در اکوسیستم استارتاپی ترکیه برداشته‌اند. برنامه‌های حمایتی مختلفی برای کارآفرینان ترکیه‌ای از طرف این سازمان‌ها در نظر گرفته شده که موجب تشویق جوانان کارآفرین و تسهیل کار استارتاپ‌ها می‌شوند. به علاوه، دولت ابتکارات مختلفی را به کار می‌برد تا فرصت‌های سرمایه‌گذاری بر روی استارتاپ‌ها را گسترش دهد. به عنوان مثال:

• - بنیاد پژوهشی سیاست‌های اقتصادی ترکیه برنامه‌های مفیدی را به راه انداخته که به شکل گیری چارچوب فعلی اکوسیستم استارتاپی ترکیه کمک‌های شایانی کرده‌است. از جمله این اقدامات می‌توان به اجرای برنامه‌ی مشترک با امریکا برای گردهم آوردن کارآفرینان ترکیه‌ای و سرمایه‌گذاران و کارآفرینان امریکایی اشاره کرد.
• - وزارت علوم، صنعت و فناوری ترکیه حمایت خود را با سرمایه گذاری اولیه‌ی ۵۵۰۰۰ دلاری از طریق برنامه‌ی TechnoEntrepreneurship Grant نشان می‌دهد و در کنار آن شورای تحقیقات علمی و فناورانه‌ی ترکیه نیز کمک‌های مالی و یارانه‌هایی را برای تحقیق و توسعه در اختیار کارآفرینان قرار می‌دهد. به طوری که با اجرای برخی برنامه‌ها تا ۷۵ درصد به هزینه‌های تحقیق و توسعه‌ی استارتاپ‌های حوزه فناوری یارانه تعلق می‌گیرد. دفاتر انتقال فناوری و حتی سرمایه‌گذاران خطر پذیر نیز به اشکال مختلف مورد حمایت این شورا هستند.
• - سازمان غیر انتفاعی 'Endeavor' یکی از مشارکت کنندگان بزرگ در اکوسیستم استارتاپی ترکیه است که کارآفرینان را در زمینه‌های اقتصادی مورد حمایت قرار می‌دهد. استارتاپ‌های منتخب اکوسیستم در سراسر کشور از طریق این سازمان می‌توانند به رهبران بزرگ دنیای بیزینس در داخل و خارج کشور دسترسی داشته باشند.

این‌ها تنها نمونه‌هایی از برنامه‌های موفق دولت ترکیه برای کمک به استارتاپ‌ها بوده است که نتیجه‌ی آن چیزی نیست جز موفقیت‌های چشمگیری که استارتاپ‌های ترکیه‌ای در طی این سال‌ها داشته‌اند. البته باید گفت که دولت ترکیه ضعف‌هایی نیز در حمایت از استارتاپ‌ها دارد. به عنوان مثال تعداد استارتاپ‌هایی که در کمک‌های مالی دریافت کرده‌اند اگرچه زیاد است اما برنامه‌ی دقیقی توسط دولت برای پیگیری عملکرد آن‌ها و کمک‌های ثانویه تبیین نشده است.

سرمایه گذاری خطرپذیر در اکوسیستم استارتاپی ترکیه

اگرچه اکوسیستم استارتاپی ترکیه نسبتا جوان است اما سرعت رشد آن بسیار قابل توجه بوده و در چند سال اخیر سرمایه‌گذاری‌های قابل توجهی بر روی استارتاپ‌های ترکیه‌ای صورت گرفته است. با استناد به آمار ارائه شده توسط StartupsWatch مجموع سرمایه‌گذاری خطرپذیر در این اکوسیستم در سال ۲۰۱۷ رقم ۱۷۷ میلیون دلار بوده است.

سرمایه‌گذاری‌های صورت گرفته بر روی استارتاپ‌های ترکیه‌ای در طی چند سال اخیر (به تفکیک سری سرمایه‌گذاری)

برای این که متوجه شوید اکوسیستم استارتاپی ترکیه، تا چه اندازه شانس جذب سرمایه برای استارتاپ‌ها را دارد، بد نیست به این اعداد و ارقام هم نگاهی بیاندازید:

• - تعداد سرمایه گذاران فرشته‌ی معتبر در این کشور: ۴۲۸
• - تعداد شبکه‌های فرشتگان کسب و کار: ۱۵
• - تعداد شرکت‌های سرمایه گذاری خطرپذیر در مراحل اولیه: ۲۹
• - تعداد پلتفرم‌های سرمایه‌گذاری جمعی: ۶

نکته‌ی جالب دیگری که وجود دارد این است که تعداد استارتاپ‌هایی که در زمینه‌ی تکنولوژی‌های روز دنیا در این کشور فعالیت می‌کنند رو به رشد است و سرمایه‌گذاران نیز علاقه ویژه‌ای به این دسته از استارتاپ‌ها نشان می‌دهند. برای مثال در سال گذشته میلادی حوزه‌ی فین تک توانسته سهم عمده‌ای از سرمایه‌گذاری‌ها را به خود اختصاص دهد.

مورد بعدی که ذکر آن خالی از لطف نیست این است که پس از آن‌که در موج اول ظهور استارتاپ‌های اینترنت محور شرکت‌های موفق و قدری در ترکیه رشد کردند، نه تنها سرمایه‌گذاران داخلی بلکه سرمایه‌گذاران بین المللی نیز همچون Abraaj از خاورمیانه (سرمایه‌گذاری بر روی استارتاپ Hepsiburada)، جنرال آتلانتیک از بریتانیا (سرمایه گذار Yemeksepeti)، مجموعه Naspers از آفریقای جنوبی (سرمایه‌گذاری  بر روی Markafoni)، دو مجموعه Kleiner Perkins و Tiger Global  از امریکا (سرمایه‌گذاری بر روی استارتاپ Trendyol) و … نیز علاقه‌ی زیادی به استارتاپ‌ها و فضای کارآفرنینی اینترنت محور در این کشور نشان دادند.

فرشتگان سرمایه‌گذاری و شبکه‌های استارتاپی

سرمایه‌گذاری تنها چیزی که یک استارتاپ نیاز دارد نیست. استارتاپ‌ها به منتورشیپ، متخصصان، مجموعه مهارت‌ها و یک شبکه نیاز دارند. این‌ها چیزهایی هستند که فرشتگان کسب و کار می‌توانند فراهم کنند. ترکیه تشویق‌های مالیاتی خوبی را برای فرشتگان کسب و کار در نظر گرفته است که همین امر موجب شده تعداد زیادی از شبکه‌های فرشتگان کسب و کار در ترکیه مشغول به کار باشند که اغلب هم در استانبول مستقرند.

مدیران و موسسان شبکه‌های فرشتگان کسب و کار BUBA، Galata Business Angels، BIC Angels و چند تن از فرشتگان سرمایه گذار ترکیه در نشست European Business Angels Investment Forum در ۲۰۱۴

به عنوان مثال BUBA یکی از شبکه‌های فرشتگان پیشرو در استانبول است که توسط انجمن فارغ التحصیلان دانشگاه بغازیچی تاسیس شده و به ایجاد طرح‌های موفق کسب و کار از طریق گردهم آوردن سرمایه‌گذاران و کارآفرینان کمک می‌کند. ‌BUBA بستری را جهت ارائه فعالیت‌های آموزشی برای استارتاپ‌ها و تبادل ایده‌ها و تجربیات فراهم آورده است.

BIC Angel Investments نیز یکی از مجموعه‌های دیگری است که بر روی طیف وسیعی از استارتاپ‌ها که معمولا در مرحله اولیه یا بذری به سر می‌برند سرمایه گذاری می‌کند و به جز این فعالیت‌های دیگری را نیز در زمینه‌ی آموزش و ایجاد ارتباطات در اکوسیستم استارتاپی ترکیه عهده‌دار است.

Galata Business Angels نیز مجموعه پیشرو و محبوب دیگری است که با شبکه‌ای متشکل از ۵۰ سرمایه‌گذار و ۵۰۰ کارآفرین فرصت آشنایی را میان استارتاپ‌ها و فرشتگان کسب و کار در استانبول به وجود آورده است. این مجموعه جلسات منظمی را برای سرمایه گذاران و فرشتگان کسب و کار برگزار می‌کند و برنامه‌ای نیز برای آموزش سرمایه‌گذاران دارد.

به جز این‌ها تعداد بسیار زیادی از فرشتگان سرمایه‌گذار (بیش از ۴۰۰ مورد) و شبکه‌های فرشتگان کسب و کار (بیش از ۱۰ مورد) دیگر هم وجود دارند که در ترکیه در حال فعالیت هستند.

شتابدهنده‌ها و مراکز رشد

شتابدهنده‌ها و مراکز رشد متعددی در ترکیه فعالند که معمولا هم از دل دانشگاه‌ها و پارک‌های فناوری بیرون آمده‌اند. از این میان ما به معرفی چند شتابدهنده بسنده می‌کنیم.

فضای کار اشتراکی در شتابدهنده‌ی İTÜ Çekirdek. İTÜ Çekirdek مهم‌ترین و جامع‌ترین شتابدهنده/مرکز رشد اکوسیستم استارتاپی ترکیه است.

E-Tohum 

E-Tohum معروف‌ترین شتابدهنده‌ی ترکیه است که در سال ۲۰۰۸ افتتاح شده. تمرکز اصلی این شتابدهنده بر روی استارتاپ‌های تجارت الکترونیک، برنامه‌های موبایل و سایر استارتاپ‌های مبتنی بر اینترنت است و بدین جهت چندان مورد علاقه‌ی استارتاپ‌های نوآور که با تکنولوژی‌های نو سر و کار دارند نیست. این شتاب‌دهنده برگزار کننده دو رویداد مهم ترکیه برای استارتاپ‌ها یعنی Start-up Turkey و Start-up Istanbul نیز هست.

در مقابل E-Tohum، شتابدهنده‌ی Inventram که در ۲۰۱۰ تاسیس شده بخش دیگر اکوسیستم را تحت نظر دارد و بر استارتاپ‌هایی تمرکز دارد که در ۹ حوزه‌ی های‌تک مورد علاقه‌اش همچون بیوتکنولوژی، نانوتکنولوژی و بیگ دیتا فعالیت می‌کنند. Inventram با هدف تجاری سازی این تکنولوژی‌ها از سویی با محققان آکادمیک و از سوی دیگر با کارآفرینان کار می‌کند.

Start-Up Factory

Start-Up Factory یا Girişim Fabrikası شتاب‌دهنده‌ی دیگری است که در یکی از دانشگاه‌های خصوصی واقع در بخش آسیایی استانبول واقع شده و توسط شرکت ترک‌سل که یکی از غول‌های ترکیه به شمار می‌رود حمایت می‌شود. این شتابدهنده بر روی استارتاپ‌هایی تمرکز دارد که در مرحله روانه کردن محصول به بازار قرار دارند و به آن‌ها کمک می‌کند از دره‌ی مرگ استارتاپ‌ها عبور کنند. به عنوان مثال به استارتاپ‌ها کمک می‌کند بازه‌ی بین وابستگی به سرمایه اولیه تا رسیدن به جریان درآمدی کافی را طی کنند.

شاید بتوان گفت مهم‌ترین و جامع‌ترین شتابدهنده/مرکز رشد ترکیه ITU Cekirdek است که توسط دانشگاه استانبول تکنیکال تاسیس شده. این شتابدهنده یکی از جامع‌ترین برنامه‌های حمایتی را ارائه می‌کند که شامل سرمایه‌گذاری بذری، فضای کار اشتراکی، منتورشیپ، برگزاری مسابقات و رویداد‌های شبکه سازی و سرویس‌ها و آموزش‌های مختلف دیگر است. این‌ها مجموعا دقیقا همان چیزهایی هستند که استعداد‌های محلی برای اجرای ایده‌هایشان نیاز دارند. ITU Cekirdek یکی از معدود شتاب‌دهنده‌هایی است که به معنای واقعی کلمه در تمامی مراحل، از مرحله پیش بذری گرفته تا مراحل نهایی رشد، استارتاپ‌ها را حمایت می‌کند و بی‌دلیل هم نیست که در ۲۰۱۵ توسط UBI Global به عنوان ۱۸مین مرکز رشد کسب و کار دانشگاهی برتر دنیا انتخاب شد.

سه برنامه‌ی شتابدهی و رشد دیگری که اهمیت بالایی در اکوسیستم استارتاپی ترکیه دارند YFYI، ATOM و Teknojump هستند که توسط پارک فناوری دانشگاه Middle East Technical ارائه می‌شوند. این پارک فناوری برنامه‌های متعددی ارائه می‌کند و استارتاپ‌های مختلفی را در مراحل و اندازه‌های مختلف مورد حمایت قرار می‌دهد. در میان این برنامه‌ها Teknojump که یک برنامه‌ی شتابدهی است از محبوبیت خاصی برخوردار است چرا که به استارتاپ‌ها کمک می‌کند وارد سیلسکون ولی بشوند.

تکنوپارک‌ها

نمایی از پارک فناوری ODTU Teknokent

تکنوپارک مجموعه‌ای است که توسط متخصصان حرفه‌ای اداره می‌شود و هدف اصلی ایجاد آن‌ها حمایت از فناوری و ایجاد فضای پیشرفت و رقابت میان شرکت‌های مستقر در پارک جهت افزایش ثروت جامعه است. برای تحقق این اهداف، تکنوپارک‌ها جریان فناوری و اطلاعات را میان دانشگاه‌ها، شرکت‌ها و بازار مدیریت و فرآیند راه اندازی و رشد شرکت‌های فناور را تسهیل می‌کنند. به علاوه محل استقرار و امکانات با کیفیت بالای مختلف دیگری نیز در اختیار این شرکت‌ها قرار می‌دهند.

در حال حاضر چیزی حدود ۴۵۰۰ کمپانی در تکنوپارک‌های فعال ترکیه مستقرند که مشغول انجام فعالیت‌های تحقیق و توسعه هستند. از این تعداد  ۱۷ درصد از کمپانی‌ها در زمینه ارتباطات و ۳۷ درصدشان در زمینه‌ی توسعه نرم‌افزار‌ها فعالیت دارند.

یکی از اقدامات مهم دولت ترکیه در چند سال اخیر، کمک به رشد این تکنوپارک‌ها بوده است. به عنوان مثال بنا بر اصل شماره ۴۶۹۱ قانون ترکیه، تکنوپارک‌ها از حمایت‌های مالیاتی متعددی برخوردارند. ماحصل برنامه‌های حمایتی این چنینی استقرار بیش از ۴۵۰۰ کمپانی مشغول به تحقیق و توسعه در تکنوپارک‌های فعال ترکیه  و ثبت بیش از ۶۴۰ پتنت ملی و بین المللی در چند سال اخیر بوده است. از این تعداد کمپانی، ۱۷ درصد آن‌ها در زمینه ارتباطات و ۳۷ درصدشان در زمینه‌ی توسعه نرم‌افزار‌ها فعالیت دارند.

قدرتمند‌ترین تکنوپارک‌های ترکیه توسط دو دانشگاه مطرح این کشور، ITU و METU پایه‌گذاری شده‌اند.

تا انتهای سال ۲۰۱۷ میلادی، ۴۷ تکنوپارک در ترکیه مشغول به کار بوده‌اند. در این میان دو دانشگاه ITU و METU تکنوپارک‌های فعالی دارند که برنامه‌های رشد و شتابدهی جامعی را به اجرا در میاورند. معمولا استارتاپ‌های های‌تک علاقه دارند تا در یکی از این دو تکنوپارک فعالیت کنند. علاوه بر برنامه‌های جامع، ساختارمندی و … یکی از دلایل محبوبیت این دو پارک تجارب بین المللی آن‌ها است.

در مقایسه‌ی این دو تکنوپارک باید به این اشاره کرد که در حالی که METU تعداد بیشتری استارتاپ‌های تکنولوژی محور در دل خود جای داده‌است، ITU Ari استانبول بیشتر تجاری محور است که این موضوع با توجه به این که این پارک فناوری توسط دولت راه‌اندازی نشده قابل درک است.

رویدادها

رویدادهای فناوری بخش جدایی ناپذیری از هر اکوسیستم استارتاپی هستند و به گونه‌ای منبع ایجاد هیجان و تحرک در اکوسیستم به شمار می‌روند.

با درنظر گرفتن حجم اکوسیستم استارتاپی ترکیه و جمعیت جوان این کشور تعداد رویداد‌هایی که در این کشور برگزار می‌شوند نسبتا کم است. سه رویداد بزرگ که به طور سالانه در ترکیه برگزار می‌شوند Startup Istanbul، Startup Turkey و رویداد Webrazzi هستند.

ویدیوی هایلایت رویداد استارتاپ استانبول ۲۰۱۷

• - Startup Istanbul: که توسط E-tohum برگزار می‌شود و هر ساله در ماه اکتبر در استانبول برگزار می‌شود. این رویداد استارتاپ‌های پیشرو، فرشتگان کسب و کار، سرمایه‌گذاران خطرپذیر و دیگر اعضای اکوسیستم‌های استارتاپی آسیا و اروپا را گرد هم میاورد.
• - Startup Turkey: ایونت سه روزه‌ای که ۷۰۰ نفر را با هدف شبکه‌سازی از استارتاپ‌ها، کمپانی‌های اینترنت، فرشتگان کسب و کار و سرمایه‌گذاران خطرپذیر از خاورمیانه، اروپا و امریکا در آنکارا گردهم میاورد.
• - Webrazzi: وب‌رازی مهمترین رسانه‌ی خبری و منبع آنلاین اکوسیستم استارتاپی ترکیه به شمار می‌رود. هر ساله وب‌رازی کنفرانسی را برگزار می‌کند که یکی از تاثیرگذارترین رویدادی‌های استارتاپی این کشور به شمار می‌رود. همزمان با برگزاری کنفرانس، Webrazzi Arena نیز که یک رقابت کارآفرینی است برگزار می‌شود.

استارتاپ‌ها

تا چند سال پیش تنها چند استارتاپ کوچک در زمینه‌ی تجارت الکترونیک (که معمولا هم یک کپی از استارتاپ‌های موفق غربی به شمار می‌رفتند) در این کشور مشغول به فعالیت بودند. ولی در یک دهه‌ی گذشته استارتاپ‌های قدری در اکوسیستم استارتاپی ترکیه شکل گرفته‌اند که در حوزه‌های مختلف، از استارتاپ‌های حوزه سلامت گرفته تا فین تک، در حال ارزش‌آفرینی هستند.

تا انتهای سال ۲۰۱۷ میلادی ۵ استارتاپ (کمپانی) این کشور با قیمت بالای ۱۰۰ میلیون دلار توسط شرکت‌های مختلف خریداری شده‌اند و این نشان می‌دهد که اکوسیستم استارتاپی ترکیه تحولات مهم و تاثیرگذاری را در سال‌های گذشته تجربه کرده است.

بد نیست به عنوان حسن ختام این مطلب با چند استارتاپ بزرگ و مهم ترکیه که توانسته‌اند توجه زیادی را در میان کاربران ترکیه‌ای جلب کنند نیز آشنا شویم:

Entrepreneurship is one of the important sources of job creation, innovation, and sustainable economic development in various communities. Therefore, understanding why different countries have paid special attention to creating a successful entrepreneurial ecosystem in recent years is not that difficult. Turkey, as a country that has made significant economic progress in recent decades, has not lagged behind other countries and has been able to develop its startup ecosystem in the best possible way over the past few years.

The beautiful city of Istanbul; the beating heart of Turkey's startup ecosystem

To get a general idea of the status of Turkey's startup ecosystem and the conditions for entrepreneurship in this country, it is worth looking at these statistics:

• - With a gross domestic product (GDP) of about 860 billion dollars, Turkey is the 17th largest economy in the world and the 6th largest economy in Europe.


• - About half of the country's population is under 30 years old, meaning that in addition to having a young and skilled workforce, a large segment of the population can be early adopters (Early Adopters) of startup products and services and usually connect easily with technology.


• - 66.8% of the country's population uses the internet, and the mobile industry is also growing significantly. More than 50% of the population uses smart mobile phones, and people in this country are the most active users in online shopping and mobile banking in the world.


• - There are only 770 research and development centers, 41 incubators and accelerators, about 50 technoparks, and 18 NGOs active in the field of entrepreneurship in this country.

To get acquainted with Turkey's startup ecosystem, it is necessary to recognize the various components of this ecosystem and address how each of these components has impacted the growth and shaping of this ecosystem.

The government and its programs to support Turkey's startup ecosystem

Government organizations play an important role in Turkey's startup ecosystem, and the Turkish government is not only well aware of the importance of startups in the growth and development of its country but has also taken very positive steps in recent years to influence Turkey's startup ecosystem. Various support programs for Turkish entrepreneurs have been established by these organizations, encouraging young entrepreneurs and facilitating the work of startups. Additionally, the government employs various initiatives to expand investment opportunities in startups. For example:

• - Turkey Economic Policy Research Foundation has launched useful programs that have significantly contributed to the formation of the current framework of Turkey's startup ecosystem. Among these actions is the implementation of a joint program with the USA to bring together Turkish entrepreneurs and American investors and entrepreneurs.
• - Ministry of Science, Industry and Technology of Turkey shows its support with an initial investment of 55,000 dollars through the TechnoEntrepreneurship Grant program, and alongside it, the Turkish Scientific and Technological Research Council also provides financial assistance and subsidies for research and development to entrepreneurs. Some programs provide up to 75% subsidies for the research and development costs of technology startups. Technology transfer offices and even venture capitalists are also supported in various ways by this council.
• - Endeavor is one of the major participants in Turkey's startup ecosystem that supports entrepreneurs in economic fields. Selected startups in the ecosystem across the country can access major business leaders both domestically and internationally through this organization.

These are just examples of the successful programs of the Turkish government to assist startups, resulting in nothing but remarkable successes that Turkish startups have achieved over the years. However, it should be noted that the Turkish government also has weaknesses in supporting startups. For example, while the number of startups that have received financial assistance is high, there is no precise program by the government to track their performance and provide secondary assistance.

Venture capital in Turkey's startup ecosystem

Although Turkey's startup ecosystem is relatively young, its growth rate has been very significant, and in recent years, substantial investments have been made in Turkish startups. According to statistics provided by StartupsWatch, the total venture capital investment in this ecosystem in 2017 amounted to 177 million dollars.

Investments made in Turkish startups over the past few years (by investment series)

To understand how much the Turkish startup ecosystem has the chance to attract investment for startups, it is worth looking at these numbers:

• - The number of accredited angel investors in this country: 428
• - The number of business angel networks: 15
• - The number of venture capital firms in early stages: 29
• - The number of crowdfunding platforms: 6

Another interesting point is that the number of startups operating in cutting-edge technologies in this country is growing, and investors show special interest in this category of startups. For example, last year, the fintech sector managed to capture a significant share of investments.

Another point worth mentioning is that after the first wave of internet-based startups, successful companies grew in Turkey, and not only domestic investors but also international investors such as Abraaj from the Middle East (investing in the startup Hepsiburada), General Atlantic from the UK (investor in Yemeksepeti), the Naspers group from South Africa (investing in Markafoni), and two groups Kleiner Perkins and Tiger Global from the USA (investing in the startup Trendyol) have also shown great interest in startups and the internet-based entrepreneurial space in this country.

Angel investors and startup networks

Investment is not the only thing a startup needs. Startups require mentorship, specialists, a set of skills, and a network. These are things that business angels can provide. Turkey has offered good tax incentives for business angels, which has led to many business angel networks operating in Turkey, most of which are based in Istanbul.

Managers and founders of business angel networks BUBA, Galata Business Angels, BIC Angels, and several Turkish angel investors at the European Business Angels Investment Forum in 2014

For example, BUBA is one of the leading angel networks in Istanbul, established by the alumni association of Bogazici University, which helps create successful business plans by bringing together investors and entrepreneurs. BUBA provides a platform for educational activities for startups and the exchange of ideas and experiences.

BIC Angel Investments is another organization that invests in a wide range of startups, usually in early or seed stages, and also engages in other activities related to education and networking in Turkey's startup ecosystem.

Galata Business Angels is another leading and popular organization that has created opportunities for startups to connect with business angels in Istanbul, consisting of a network of 50 investors and 500 entrepreneurs. This organization holds regular meetings for investors and business angels and has a program for educating investors.

In addition to these, there are many other angel investors (over 400) and business angel networks (over 10) that are active in Turkey.

Accelerators and incubators

Numerous accelerators and incubators are active in Turkey, most of which have emerged from universities and technology parks. Among these, we will introduce a few accelerators.

Co-working space in the İTÜ Çekirdek accelerator. İTÜ Çekirdek is the most important and comprehensive accelerator/incubator in Turkey's startup ecosystem.

E-Tohum 

E-Tohum is the most famous accelerator in Turkey, opened in 2008. The main focus of this accelerator is on e-commerce startups, mobile applications, and other internet-based startups, and therefore it is not very appealing to innovative startups dealing with new technologies. This accelerator also organizes two major events in Turkey for startups, namely Start-up Turkey and Start-up Istanbul.

In contrast to E-Tohum, the Inventram accelerator, established in 2010, focuses on startups operating in its 9 favorite high-tech areas such as biotechnology, nanotechnology, and big data. Inventram works with academic researchers on one side and entrepreneurs on the other to commercialize these technologies.

Start-Up Factory

Start-Up Factory or Girişim Fabrikası is another accelerator located in one of the private universities in the Asian part of Istanbul, supported by Turkcell, one of Turkey's giants. This accelerator focuses on startups that are in the product launch stage and helps them cross the startup valley of death. For example, it helps startups navigate the gap between reliance on initial capital and achieving sufficient revenue flow.

Perhaps the most important and comprehensive accelerator/incubator in Turkey is ITU Cekirdek, established by Istanbul Technical University. This accelerator offers one of the most comprehensive support programs, including seed investment, co-working space, mentorship, competitions, networking events, and various other services and training. These are exactly what local talents need to execute their ideas. ITU Cekirdek is one of the few accelerators that truly supports startups at all stages, from pre-seed to final growth stages, and it is no coincidence that in 2015 it was selected by UBI Global as the 18th best university business incubator in the world.

Three other acceleration and growth programs that hold significant importance in Turkey's startup ecosystem are YFYI, ATOM, and Teknojump, offered by the Middle East Technical University Technology Park. This technology park provides various programs and supports different startups at various stages and sizes. Among these programs, Teknojump, which is an acceleration program, is particularly popular as it helps startups enter Silicon Valley.

Technoparks

View of ODTU Teknokent Technology Park

A technopark is a complex managed by professional experts, and its main goal is to support technology and create an environment of progress and competition among companies located in the park to increase community wealth. To achieve these goals, technoparks manage the flow of technology and information among universities, companies, and the market and facilitate the process of establishing and growing technology companies. Additionally, they provide high-quality facilities and locations for these companies.

Currently, about 4,500 companies are located in active technoparks in Turkey, engaged in research and development activities. Of these, 17% of the companies are in the field of communications and 37% are involved in software development.

One of the important actions of the Turkish government in recent years has been to assist in the growth of these technoparks. For example, according to Article 4691 of Turkish law, technoparks benefit from various tax incentives. The result of such support programs has been the establishment of over 4,500 companies engaged in research and development in active technoparks in Turkey and the registration of over 640 national and international patents in recent years. Of these companies, 17% are in the field of communications and 37% are involved in software development.

The most powerful technoparks in Turkey have been established by two prominent universities in the country, ITU and METU.

By the end of 2017, 47 technoparks were operational in Turkey. Among these, ITU and METU have active technoparks that implement comprehensive growth and acceleration programs. Usually, high-tech startups prefer to operate in one of these two technoparks. In addition to comprehensive programs, structuring, and so on, one of the reasons for the popularity of these two parks is their international experiences.

In comparing these two technoparks, it should be noted that while METU houses a larger number of technology-oriented startups, ITU Ari Istanbul is more commercially oriented, which is understandable given that this technology park was not established by the government.

Events

Technology events are an inseparable part of any startup ecosystem and are a source of excitement and movement within the ecosystem.

Considering the size of Turkey's startup ecosystem and the young population of this country, the number of events held in this country is relatively low. Three major events that are held annually in Turkey are Startup Istanbul, Startup Turkey, and the Webrazzi event.

Highlight video of the Istanbul Startup event 2017

• - Startup Istanbul: organized by E-tohum, held every October in Istanbul. This event brings together leading startups, business angels, venture capitalists, and other members of startup ecosystems from Asia and Europe.
• - Startup Turkey: a three-day event that gathers 700 people for networking from startups, internet companies, business angels, and venture capitalists from the Middle East, Europe, and the USA in Ankara.
• - Webrazzi: Webrazzi is considered the most important news media and online source of Turkey's startup ecosystem. Every year, Webrazzi holds a conference that is one of the most influential startup events in the country. Alongside the conference, Webrazzi Arena, an entrepreneurship competition, is also held.

Startups

Until a few years ago, only a few small startups in e-commerce (which were usually copies of successful Western startups) were active in this country. However, in the past decade, several startups have emerged in Turkey's startup ecosystem that are creating value across various sectors, from health startups to fintech.

By the end of 2017, 5 startups (companies) in this country were acquired for over 100 million dollars by various companies, indicating that Turkey's startup ecosystem has experienced significant and impactful transformations in recent years.

It is worth concluding this article by getting acquainted with some of the major and important Turkish startups that have managed to attract significant attention among Turkish users: