درس‌هایی از استارت‌آپ میت‌آپ تبریز : شور و شوق کارآفرینی بچه‌های تبریز چه آینده‌ای پیدا می‌کند؟ Startup Enthusiasm in Tabriz: Will Young Entrepreneurs Stay or Move?

در رویداد استارت‌آپ میت‌آپ تبریز من هم یکی از سخنرانان بودم. بااینکه از سخنرانی و ارائه بدم نمی‌آید ولی در طول تمام این سال‌ها سعی کردم از رویدادها و برنامه‌ها دور باشم و بیشتر از این‌که حرف بزنم، کاری کنم. مخصوصاً که کار رسانه بی‌بروبرگرد ربط پیدا می‌کند به حرف و حرف هم حرف می‌آورد و یک رسانه‌ای اگر در این وادی حرافی بیفتد خیلی زود تمام می‌شود. یک آدم مگر چقدر حرف دارد؟ از یکجایی به بعد آدم اگر زیاد حرف بزند مدام خودش را تکرار می‌کند. منتها از همیشه این حس را داشتم که درجاهایی جز تهران، فرصت‌های پرشماری وجود دارد و فرصت‌شناسی کمی وجود دارد. نه این‌که بچه‌های بااستعداد کم باشند که اتفاقاً در همین رویداد تبریز به‌جرئت می‌گویم و بدون تعارف که بچه‌هایی برای معرفی ایده و استارت‌آپ جرئت و جسارت روی سن آمدن را پیداکرده بودند که از خیلی از جاها مثل تهران بهتر بودند.

استارت آپ میت آپ تبریز

قصد ندارم مقایسه کنم تهران و شهرستان را و الآن به این نتیجه برسم که شهرستان‌ها بهتر هستند یا بدتر. خود من جزو دسته‌ای هستم که دوست دارم به‌جای این‌که در تهران باشم در یکی از شهرهای شمالی خصوصاً در گیلان کار کنم، منتها هر بار که می‌خواهم این کار را بکنم چیزی درونم مانع می‌شود و هنوز با خودم کنار نیامده‌ام. تهران و شلوغی و آلودگی و به‌هم‌ریختگی‌اش هم فرصت است و هم تهدید. افرادی مثل من به همین علت ترجیح می‌دهند کسب‌وکار کوچکشان را در غرب تهران و به‌دوراز شلوغی اداره‌های مرکز تهران بچرخانند. مثلاً من و همکارانم ترجیح داده‌ایم در جایی مثل شهرزیبا کار کنیم تا یک جای شلوغی مثل کریم‌خان. البته همین الآن هم کم نیستند بچه‌هایی که در شهرستان‌ها ایده و استارت‌آپ‌شان را به جریان انداخته‌اند و موفق هم بوده‌اند. ولی بیایید بی‌رودربایستی دراین‌باره صحبت کنیم که چه تعداد از این بچه‌ها در ادامه ترجیح می‌دهند از شهرستان‌ها به تهران بیایند؟ تهران حقوق بیشتر است. تهران فرصت‌هایش هم بیشتر است و اتفاقاً یکی از چالش‌های شهرستان‌ها همین کوچک بودنشان است. در تهران کسی از کسی خبر ندارد و در شهرستان کوچک‌ترین تحرکی زیر ذره‌بین است. این ویژگی هم می‌تواند مثبت باشد و هم منفی.

در تمام مدتی که در تبریز بودم مدام با این سؤال مواجه گشتم که این شور و شوق کارآفرینی بچه‌های تبریز چه آینده‌ای پیدا می‌کند؟ چه زمانی به این نتیجه می‌رسند که تبریز برایشان کوچک است و راهی تهران می‌شوند؟ ببینید من اصلاً بااینکه فردی از هر جایی که هست به‌جای دیگری برود مشکلی ندارد. در جایی مثل آمریکا هم فقط در محدوده سیلیکون ولی است که خیلی از استارت‌آپ‌ها و شرکت‌ها می‌توانند فعالیت کنند؛ یا مثلاً جایی مثل نیویورک. در آمریکای پهناور هم بسیاری از بچه‌هایی که ایده‌ای دارند درنهایت بعد از مدت‌زمانی راهی یکی از شهرهای سیلیکون ولی می‌شوند. نه‌فقط در آمریکا بلکه در جهان هم همین روند وجود دارد. نمونه‌اش استارت‌آپ دو برادری که استرایپ را در ایرلند شروع کردند و بعد به سیلیکون ولی رفتند؛ یا در درون خود آمریکا فیس‌بوک؛ اما نکته اینجاست که علاوه بر قطب‌های بزرگ جهانی و ملی، محلی‌ها هم وجود دارند. در فضای فین‌تک اتفاقاً سیلیکون ولی شماره یک نیست و جاهای دیگری مثل لندن، آمستردام، استکهلم و حتی سیدنی پیش‌رو هستند.

رضا قربانی و سخنرانی درباره استارت‌آپ‌های فین تک در تبریز

نگرانی من از این است که این شور و شوق در بچه‌های شهرستانی پاسخ مناسب و محلی پیدا نکند. در چنین اوقاتی همیشه می‌گویند دولت بیاید حمایت کند. خوشبختانه جدیداً می‌گوییم دولت حمایت نکند! فقط کاری نکند و بگذارد این‌ها کارشان را بکنند. این موضوع مهمی است و به آن فکر کنیم.

At the startup meetup event in Tabriz, I was one of the speakers. Although I don't like speaking and presenting, over all these years, I have tried to stay away from events and programs and do more than just talk. Especially since media work inevitably relates to words, and talking leads to more talking, a media outlet that falls into this chatter will quickly fade away. How much can one person talk? After a certain point, if a person talks too much, they just keep repeating themselves. However, I have always felt that outside of Tehran, there are numerous opportunities, but there is a lack of opportunity recognition. It's not that there are few talented kids; in fact, I can confidently say without hesitation that the kids who had the courage and audacity to come on stage to present their ideas and startups at this Tabriz event were better than many from places like Tehran.

Startup Meetup Tabriz

I don't intend to compare Tehran and the provinces and conclude whether the provinces are better or worse. I am one of those who prefer to work in one of the northern cities, especially in Gilan, rather than being in Tehran, but every time I want to do this, something inside me holds me back, and I still haven't come to terms with myself. Tehran, with its hustle, pollution, and chaos, is both an opportunity and a threat. People like me prefer to run their small businesses in western Tehran, away from the hustle of central Tehran offices. For example, my colleagues and I have preferred to work in a place like Shahr-e Ziba rather than a busy place like Karim Khan. Of course, there are still many kids who have launched their ideas and startups in the provinces and have been successful. But let's talk frankly about how many of these kids prefer to move from the provinces to Tehran later on? In Tehran, salaries are higher. Tehran has more opportunities, and one of the challenges for the provinces is their small size. In Tehran, no one knows anyone, and in the provinces, the slightest movement is under scrutiny. This characteristic can be both positive and negative.

Throughout my time in Tabriz, I was constantly faced with the question of what future this entrepreneurial enthusiasm of the kids in Tabriz will have? When will they realize that Tabriz is too small for them and move to Tehran? You see, I have no problem with someone moving from one place to another, regardless of where they are from. In a place like the United States, only within Silicon Valley can many startups and companies operate; or, for example, a place like New York. In vast America, many kids with ideas eventually head to one of the Silicon Valley cities after some time. This trend exists not only in America but also globally. An example is the brotherly startup that started Stripe in Ireland and then moved to Silicon Valley; or within America, Facebook; but the point is that in addition to the major global and national hubs, there are also local ones. In the fintech space, Silicon Valley is actually not number one, and other places like London, Amsterdam, Stockholm, and even Sydney are leading.

Reza Ghorbani and speech about fintech startups in Tabriz

My concern is that this enthusiasm in the kids from the provinces may not find a suitable and local response. In such times, they always say the government should come and support. Fortunately, recently we say the government should not support! Just don't interfere and let them do their work. This is an important issue, and we should think about it.